Sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã năm 2025, bình quân số lượng thôn, tổ dân phố trên mỗi đơn vị hành chính cấp xã tăng lên nhiều, tạo áp lực quản lý lớn đối với chính quyền địa phương ở cơ sở.

Thực hiện Kết luận số 34-KT/TW của Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương thực hiện việc sắp xếp thôn, tổ dân phố bảo đảm phù hợp với tiêu chí, điều kiện theo quy định của Chính phủ và yêu cầu quản lý của địa phương khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.

Đồng thời xem xét đầy đủ các yếu tố đặc thù về lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán, điều kiện địa lý, quốc phòng, an ninh và sự gắn kết tự nhiên của cộng đồng dân cư, nhất là tại địa bàn miền núi, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và địa bàn có yếu tố tôn giáo...

Việc bố trí, sử dụng người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố phải bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan, đúng quy định. Bảo đảm ổn định tư tưởng và quyền lợi của người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố trong quá trình sắp xếp, kiện toàn tổ chức.

Lựa chọn, giới thiệu người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố là người có uy tín, sức khỏe, tâm huyết, trách nhiệm, năng lực vận động quần chúng nhân dân, từng bước trẻ hóa, nâng cao trình độ ứng dụng công nghệ thông tin, kỹ năng quản trị cộng đồng và chất lượng, hiệu quả phục vụ nhân dân.

Theo đó, Thủ tướng yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố:

a) Khẩn trương tổ chức rà soát toàn bộ thôn, tổ dân phố trên địa bàn; xây dựng Phương án tổng thể sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố (trong đó bao gồm phương án kiện toàn đội ngũ người hoạt động không chuyên trách tại các thôn, tổ dân phố sau sắp xếp và chính sách hỗ trợ theo quy định; đồng thời giải quyết chế độ, chính sách cho người không tiếp tục tham gia hoạt động không chuyên trách tại thôn, tổ dân phố), báo cáo cấp ủy cùng cấp trước khi ban hành; hoàn thành trước ngày 10/6/2026.

b) Chỉ đạo Ủy ban nhân dân cấp xã xây dựng Đề án sắp xếp thôn, tổ dân phố; tổ chức lấy ý kiến Nhân dân theo đúng quy định của pháp luật và trình Hội đồng nhân dân cấp xã thông qua Đề án bảo đảm công khai, minh bạch và tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai thực hiện; hoàn thành trước ngày 30 tháng 6 năm 2026.

c) Kết thúc hoạt động đối với người hoạt động không chuyên trách tại cấp xã trước ngày 31/52026. Khẩn trương xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện phương án bố trí, sử dụng, giải quyết chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã; bảo đảm hoàn thành đồng bộ với thời gian hoàn thành sắp xếp thôn, tổ dân phố, trước ngày 30/6/2026.

Phương án bố trí, sử dụng phải gắn với yêu cầu cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công ehức cấp xã theo tinh thần Chỉ thị số 18/CT-TTg ngày 08/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về nâng cao chất lượng cán bộ, công chức chính quyền địa phương cấp xã, đáp ứng yêu cầu của tình hình mới, theo hướng:

- Trên cơ sở biên chế được giao năm 2026, lựa chọn, tiếp nhận vào làm công chức, viên chức cấp xã đối với các trường hợp có phẩm chất, năng lực, trình độ chuyên môn phù hợp, đáp ứng ngay yêu cầu nhiệm vụ và vị trí việc làm.

- Thực hiện chế độ hợp đồng thực hiện nhiệm vụ công chức, viên chức đối với các vị trí cần thiết, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ và đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định.

- Lựa chọn, giới thiệu người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố bảo đảm điều kiện, tiêu chuẩn, trình tự bố trí theo quy định.

- Giải quyết đầy đủ, kịp thời chế độ, chính sách đối với các trường hợp không tiếp tục bố trí, sử dụng.

d) Định kỳ báo cáo Thủ tướng Chính phủ để kịp thời tổng hợp báo cáo Ban Bí thư Trung ương Đảng theo yêu cầu về tiến độ, kết quả thực hiện (qua Bộ Nội vụ, Văn phòng Chính phủ) vào thứ Sáu hàng tuần theo đề cương và hướng dẫn của Bộ Nội vụ; báo cáo tổng thể kết quả thực hiện trước ngày 05/7/2026.

Đối với tỉnh Thái Nguyên, hiện nay việc sắp xếp thôn, tổ dân phố và bố trí, sử dụng, chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách đang được triển khai thực hiện, UBND tỉnh đã chỉ đạo các địa phương rà soát, báo cáo thông kê cập nhật số liệu về xóm/thôn và tổ dân phố (TDP) trên địa bàn tỉnh đến cuối tháng 4/2026.

Về quy mô thôn/xóm, tổ dân phố: toàn tỉnh có 3.145 xóm/thôn và tổ dân phố (TDP), quản lý tổng cộng 450.199 hộ dân, trong đó: Khu vực nông thôn (77 xã): Gồm 2.351 xóm/thôn, với 279.102 hộ dân (bình quân mỗi thôn, xóm có 119 hộ); khu vực đô thị (15 phường): Gồm 794 TDP, với 171.097 hộ dân (bình quân mỗi tổ dân phố có 215 hộ). Về phân loại: Loại 1: 1.145 đơn vị (gồm 729 xóm/thôn và 416 TDP): Loại 2: 1.195 đơn vị (gồm 936 xóm/thôn và 259 TDP); Loại 3: 805 đơn vị (gồm 686 xóm/thôn và 1119 TDP).

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Nội vụ và Ban Tổ chức Tỉnh ủy, Sở Nội vụ đã chỉ đạo UBND cấp xã báo cáo, đề xuất phương án bố trí, sử dụng đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã. Theo đó tổng số NHĐKCT ở cấp xã hiện đang được bố trí, sử dụng tạm thời trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên theo Công văn số 12/CV-BCĐ ngày 20/6/2025 của Ban Chỉ đạo về sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp của Chính phủ: 653 người, trong đó:

- Số người đủ tiêu chuẩn, điều kiện tiếp nhận vào công chức: 121 người;

- Số người đủ tiêu chuẩn, điều kiện tiếp nhận vào viên chức chức: 09 người;

- Số người dự kiến bố trí làm NHĐKCT ở thôn, tổ dân phố: 74 người;

- Số người có thể thực hiện chế độ hợp đồng nhiệm vụ công chức (nếu có) theo Nghị định số 173/2025/NĐ-CP của Chính phủ: 93 người;

- Số người không tiếp tục sử dụng, dự kiến giải quyết chế độ, chính sách: 356 người./.