Đoàn viên thanh niên xã Tràng Xá hướng dẫn người dân cài đặt và sử dụng chữ ký số tại Phiên chợ đêm

Tại Phiên chợ đêm xã Tràng Xá (ngày 06/10/2026), UBND xã tổ chức triển khai mô hình “Đưa Bình dân học vụ số vào chợ đêm”, lồng ghép các hoạt động tuyên truyền, giao lưu văn hóa và hướng dẫn người dân sử dụng các nền tảng số. Đây là cách làm sáng tạo nhằm đưa chuyển đổi số đến gần hơn với người dân, từng bước hình thành thói quen sử dụng công nghệ số trong đời sống và giải quyết thủ tục hành chính.

Người dân địa phương đến xem và tham gia các hoạt động tại chương trình

Đổi mới cách tuyên truyền, đưa kỹ năng số đến gần người dân

Điểm nổi bật của mô hình là đưa nội dung tuyên truyền chuyển đổi số ra khỏi không gian hội trường, gắn với địa điểm sinh hoạt văn hóa, giao thương quen thuộc của người dân. Với sự tham gia của đông đảo Nhân dân, tiểu thương và hộ kinh doanh, chợ đêm trở thành địa điểm thuận lợi để phổ biến kiến thức, hướng dẫn kỹ năng số và hỗ trợ người dân tiếp cận các tiện ích công nghệ trong đời sống hằng ngày.

Thay vì chỉ tuyên truyền bằng văn bản hoặc thông qua các buổi phổ biến tập trung, chương trình kết hợp biểu diễn nghệ thuật, sân khấu hóa, giao lưu và hướng dẫn trực tiếp. Các nội dung về dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt, ứng dụng sức khỏe điện tử, chữ ký số, định danh điện tử và an toàn trên không gian mạng được truyền tải bằng hình thức trực quan, gần gũi, dễ hiểu, phù hợp với nhiều nhóm đối tượng.

Chương trình thu hút khoảng 2.000 người dân tham dự, trong đó khoảng 300 hộ kinh doanh được tiếp cận trực tiếp với các nội dung về phong trào “Bình dân học vụ số” và những kỹ năng số thiết yếu. Qua đó, nhận thức về chuyển đổi số từng bước được nâng cao, đồng thời tạo cơ hội để người dân chủ động tìm hiểu, trải nghiệm và ứng dụng công nghệ vào công việc, sinh hoạt.

Sân khấu hóa nội dung chuyển đổi số, tạo sức lan tỏa trong cộng đồng

Một điểm nhấn của chương trình là tiết mục “Xóm làng lên số - chuyện nhà mình” do người dân địa phương thể hiện. Với cách thể hiện gần gũi, nội dung gắn với thực tế đời sống ở cơ sở, tiết mục phản ánh những thay đổi trong sinh hoạt và giải quyết công việc khi người dân tiếp cận, sử dụng các nền tảng số. Thông qua hình thức sân khấu hóa, những nội dung vốn được xem là khó tiếp cận như chuyển đổi số, kỹ năng sử dụng công nghệ và lợi ích của các tiện ích số được truyền tải tự nhiên, sinh động. Qua đó, chương trình góp phần giúp người dân hiểu rõ hơn vai trò của công nghệ số, khuyến khích mỗi người chủ động học hỏi, thực hành và từng bước hình thành thói quen sử dụng công nghệ trong cuộc sống.

Các tiết mục biểu diễn “Xóm làng lên số - chuyện nhà mình” do người dân địa phương thực hiện

Hướng dẫn thực hành kỹ năng số, gắn chuyển đổi số với cải cách hành chính

Không chỉ dừng lại ở hoạt động tuyên truyền, mô hình “Đưa Bình dân học vụ số vào chợ đêm” chú trọng hỗ trợ người dân thực hành ngay tại chương trình. Các lực lượng tham gia được phân công theo từng nội dung, góp phần giải đáp những vấn đề người dân thường gặp khi sử dụng dịch vụ số.

Tại buổi chợ đêm lực lượng Công an xã tập trung tuyên truyền, hướng dẫn người dân nhận diện các phương thức, thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng; cảnh báo nguy cơ mất an toàn thông tin khi cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc truy cập đường dẫn không rõ nguồn gốc. Đồng thời, người dân được giải đáp các nội dung liên quan đến định danh điện tử, tài khoản VNeID và những tiện ích số phục vụ đời sống. Trung tâm Phục vụ hành chính công trực tiếp hướng dẫn người dân tiếp cận và sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tra cứu tình trạng hồ sơ, thực hiện các bước nộp hồ sơ trên môi trường điện tử. Đoàn viên thanh niên và Tổ công nghệ số cộng đồng các xóm hỗ trợ người dân cài đặt, sử dụng các ứng dụng số, tiếp cận ứng dụng sức khỏe điện tử, chữ ký số, quét mã QR, thanh toán số và bảo vệ thông tin cá nhân...

Với phương châm “cầm tay chỉ việc”, người dân và hộ kinh doanh được hỗ trợ thực hành trực tiếp trên thiết bị cá nhân, qua đó có điều kiện làm quen với các thao tác cụ thể thay vì chỉ nghe giới thiệu về công nghệ. Theo thống kê của địa phương, chương trình đã thực hiện khoảng 1.000 lượt hỗ trợ trực tiếp, tập trung vào những kỹ năng thiết thực phục vụ đời sống, giao dịch và giải quyết thủ tục hành chính. Việc hướng dẫn trực tiếp tại chợ đêm góp phần thu hẹp khoảng cách trong tiếp cận công nghệ giữa các nhóm dân cư, nhất là những người chưa thành thạo kỹ năng số. Đồng thời, hoạt động này tạo sự kết nối giữa phong trào “Bình dân học vụ số” với cải cách hành chính, giúp người dân từng bước chủ động hơn khi sử dụng dịch vụ công trực tuyến, giảm sự phụ thuộc vào hình thức giao dịch trực tiếp và nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ công.

Phát huy sức mạnh cộng đồng, hướng tới nhân rộng mô hình

Kết quả bước đầu của mô hình có sự đóng góp từ việc phối hợp giữa chính quyền địa phương, lực lượng Công an, Trung tâm Phục vụ hành chính công, đoàn viên thanh niên, Tổ công nghệ số cộng đồng và các tổ chức chính trị - xã hội. Mỗi lực lượng đảm nhiệm những nội dung phù hợp, tạo thành chuỗi hoạt động từ tuyên truyền, nâng cao nhận thức đến hướng dẫn và hỗ trợ thực hành.

Việc lựa chọn chợ đêm làm địa điểm triển khai cũng cho thấy sự chủ động của xã Tràng Xá trong đổi mới phương thức tuyên truyền theo hướng linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế. Thông qua một không gian sinh hoạt cộng đồng, các nội dung về chuyển đổi số được lồng ghép với hoạt động văn hóa, giao thương, giúp người dân tiếp cận kiến thức và kỹ năng số một cách tự nhiên, thuận tiện.

Thời gian tới, việc tiếp tục phát huy hiệu quả mô hình cần gắn với duy trì hoạt động hỗ trợ người dân sau tuyên truyền, chú trọng hướng dẫn theo nhu cầu thực tế và khuyến khích người dân thường xuyên sử dụng các nền tảng số. Đồng thời, có thể nghiên cứu vận dụng cách làm này tại các khu dân cư, chợ truyền thống, lễ hội và sự kiện cộng đồng, phù hợp với điều kiện của từng địa phương. Mô hình “Đưa Bình dân học vụ số vào chợ đêm” là một cách làm thiết thực của xã Tràng Xá trong triển khai phong trào “Bình dân học vụ số”, góp phần đưa chủ trương chuyển đổi số đến gần hơn với đời sống Nhân dân. Từ những thao tác cụ thể như sử dụng dịch vụ công trực tuyến, cài đặt chữ ký số đến nhận diện nguy cơ lừa đảo trên mạng, việc phổ cập kỹ năng số từng bước được chuyển hóa thành hành động thực tế, tạo nền tảng xây dựng công dân số và thúc đẩy chuyển đổi số từ cơ sở./.